İskelet

Kavramlar Sözlüğü sitesinden

Git ve: kullan, ara
İskelet
İskelet


İnsan vücuduna şekil veren, çeşitli organlarımızı koruyan ve onlara destek olan kemik yapımız iskelet, 200-212 (260 kadar) kemikten oluşur. 30 kadar yassı kemik kafatasımızı meydana getirir. Göğüs kemiğinde 24 tane (12 çift) kaburga, kalp ve akciğerleri korur. 33 tane birbirine kenetlenen kemik, omurgayı oluşturur. Omurgamız da, kürek kemikleri ve leğen kemiği aracılığıyla kol ve bacak kemikleriyle eklemleşir. Bu kemiklerin tümü, hızlı ve karmaşık hareketlerimize olanak sağlayan kaslara, güçlü bir destektir.

İskelet, baş, gövde ve üyelerden ibarettir.
Başta, kafatası ve yüz kemikleri vardır. Kafatası, iki yan kafa, iki şakak, bir alın, bir ard kafa ile temel ve kalbur olmak üzere 8 kemikten yapılmış bir kutu halindedir. Bu kutunun içinde beyin bulunur. Şakak kemiği için de kulak oyuntuları ve kulak kemikçileri vardır. Yüz kemikleri, 14 tanedir. Bunlardan alt çene ve sapan kemiği tek, diğerleri çifttir. Çift olanlar üst çene, damak, elmacık, burun, tırnaksı ve burun içindeki boynuzcuk kemikleridir.
Gövde, omurgalar, kaburgalar ve göğüs kemiğinden oluşur. Omurga, 33 omurun üst üste sıralanmasından meydana gelmiş ve beş bölgeye ayrılmıştır. Boyun bölgesinde, sırt belgesinde 12, bel bölgesinde 5 omur vardır. Sağrı bölgesinde 5 omur kaynaşarak, sağrı kemiği halini almıştır. Kuyruk sokumunda kaynaşmış ve 4 omurdan yapılmıştır. Kaburgalar, 12 çifttir insan ve maymun iskeletinin yandan görünüşünde sırt omurları ile birleşmişlerdir. Bunlardan 7 çifti önde göğüs kemiğine eklenmiştir. 3 çifti birbirine eklendikten sonra 7 inci çifte bağlanmışlardır. Son iki çift kısa olup ön uçları serbesttir. Göğüs kemiği, hançer şeklinde yassı bir kemik olup, kaburgalarla birlikte göğüs kafesini meydana getirir.
Üyeler, gövdeye bağlanmışlardır. Her üyede bir kuşak ve üç eklem vardır. Üst üyeler (kollar), omuz kuşağı ile vücudun üst kısmına bağlanmışlardır. Omuz kuşağı, önde köprücük, arkada kürek kemiğinden meydana gelmiştir. Bu iki kemiğin birleştiği yerde bir Eklem Çukuru vardır. Buraya pazı kemiğinin, başı girer. Pazı kemiğinin ikinci nihayeti ön kol ve dirsek kemiklerinin eklem yerlerine bağlıdır. Kol ve dirsek kemiklerinin alt uçları, bilek kemikleriyle eklemlidir. Ayakta, 7 bilek, 5 tarak, 14 parmak kemiği bulunur. Alt üyeler (bacaklar), kalça kuşağı ile gövdenin alt kısmına bağlanmışlardır. Kalça kuşağı, oturak, kalça ve kaşık kemiklerinden meydana gelmiştir. Bu üç kemik birbirleriyle kaynaşmış ve arkada sağrı omurlarına bağlanmışlardır. Bunların meydana getirdiği boşluğa leğen boşluğu denir. Bu üç kemiğin birleştiği yerdeki çukurluğa uyluk kemiğinin başı girmistir. Uyluk kemiğinin alt ucu, baldır ve kaval kemiklerinin meydana getirdiği çukura girmiştir. Bu kısmın ön tarafında diz kapağı kemiği vardır. Baldır ve kaval kemiklerinin alt uçları ayak bileği kemikleri ile eklemlidir. Ayakta, 7 bilek, 5 tarak, 14 parmak kemiği bulunur. Üst üyeler hafif ve çok hareketlidir. Eller tutmaya elverişli bir hâl almıştır. Kürek kemiği gövdeye bağlı değildir. Ön kol kemiği, dirsek kemiği etrafında döner, baş parmak avuç içine doğru kıvrılır. Bu durum yakalamayı ve tutmayı kolaylaştırır.

Alt üyeler, uzun ve kuvvetlidir. Ayaklar yürümeye elverişli bir yapıdadır. Kalça kemikleri, sağrı kemiğine sıkıca bağlanmışlardır. Baldır ve kaval kemikleri sağlam olarak yere basmaktadır. İnsan, parmaklarına basarak da yürüyebilir. Omurganın S şeklindeki eğimi gövdenin istenilen hareketi yapmasını sağlamaktadır.

Kişisel araçlar